ویدیو

‎ مقامات ارشد نظامی افغان وامریکایی راجع به عملیات های مشترک نظامیان امریکایی وافغان دریک کنفرانس مشترک خبری در مرکز اطلاعات و رسانه های حکومت معلومات ارایه می کنند

 

  • GMIC Facebook
  • GMIC Twitter
متن سخنرانی محمد اشرف غنی رئیس جمهوری اسلامی افغانستان در دیدار با اعضای ولسی جرگه PDF چاپ نامه الکترونیک
  
يكشنبه 23 عقرب 1395 ساعت 10:05

ډیر قدرمن ورور جناب داکتر صاحب عبدالله، د کابیني محترمو غړی، د ولسي جرګي نایب صاحب، منشی صاحب، ټول هیئت اداری، د ولس درانه وکیل صاحبانو او ټولو ورونو او خویندو!

السلام علیکم و رحمت الله برکاته!

من به اجازه شما یک مقدار با تفصیل صحبت می کنم و یک بحث اساسی را داریم. شروع می کنیم اول از خوش آمدید و تشکر، اما قبل از آن اول حمله مزبوحانه را که بالای خواهران و برادران ما در شهر مزار شریف شد، شدیداً تقبیح می کنم، برای شهدا جنت برین می خواهم. مجروحین فضل خداوند اکثریت شان سطحی بودند و از سفارت آلمان همه سالم هستند و  از قونسلگری آلمان هیچ کس و هیچ نوع تلفات وجود نداشته و قونسلگری تخیله شده است.

در قسمت تشکری اول از نقش فعال ولسی جرگه در موفقیت های کنفرانس وارسا و بروکسل از قلب ابراز امتنان می کنم. تقنین به موقع در دوسال گذشته مقدار قوانین که از طرف ولسی جرگه افغانستان به تصویب رسیده، من فکر می کنم بی سابقه است.

هر شخص بی طرف و هر کسیکه به حاکمیت قانون باور دارد، من از این جهت فکر می کنم که به آسانی ولسی جرگه افغانستان و مشرانو جرگه افغانستان را نمره بسیار عالی می دهند او زه مننه درنه کوم. مخصوصاً کار را که شما خواهران و برادران در قسمت الحاق افغانستان به WTO و قوانین لازمه را که هم برای وارسا و هم برای بروکسل ضرور بود از پیش شما از صمیم قلب ابراز سپاس می کنم و در عین حال از جناب وزیر صاحب عدلیه و جناب استاد دانش و همه بزرگان ما، داکتر صاحب عبدالله، اتمر صاحب این ها در تمامی از این موارد شامل بودند، ابراز امتنان می کنیم. اما کار را که تقنین وزارت مالیه انجام داد و وزارت پارلمانی که روابط بسیار نیک را انجام داده بودند. نتیجه این ۳۰.۲ میلیارد دالر کمک به افغانستان بود. پانزده میلیارد کمک در سطح امنیتی و دفاعی و پانزده اعشاریه دو میلیارد کمک در سطح انکشافی.

اگر دو سال پیش حکومت وحدت ملی تشکیل شد. شما از نود فیصد ناظرین بین المللی پرسان میکردید که آیا دو سال بعد به افغانستان این رقم تعهد امکان خواهد داشت، برای شما می گفتند که مالیخولیا شما را گرفته است. شش ما پیش از اینکه کنفرانس بروکسل انجام شود، شش میلیارد دالر معیار موفقیت بود و اینجا من می خواهم از یک طرف از قربانی دوامدار قوای امنیتی و دفاعی ما ابراز امتنان کنم، چون نتایج کنفرانس وارسا را ما با سر و با خون خود و با خون شهدای خود بدست آوردیم.

از طرف دیگر من می خواهم از تمام همکارانم در کابینه برای موفقیت کنفرانس بروکسل ابراز امتنان کنم. هم وزارت های سکتوری و هم وزارت های پالیسی ساز زحمات عظیم کشیدند و تعهدات را که به عهده گرفتند، تعهدات آسان نبود. از این جهت دسپلین کابینه، وحدت کابینه یکی از نکات عمده از این دستآورد ها بود. امید است که این تیم که که زحمات زیاد کشیده اند به صورت عادلانه بالای شان قضاوت شود و مورد تقدیر شما قرار بگیرند در جائیکه شما لازم می دانید.

سوم تشکری خاص من و ضرورت بحث امشب: شما یک گفتمان ملی را راجع به بودجه، موثریت و شفافیت آن روی دست گرفتید و این از بزرگترین اقدامات است که شورای ملی افغانستان به صورت عموم و ولسی جرگه افغانستان به صورت خاص انجام داده می تواند. ملت ما ضرورت به این گفتمان ملی دارد از جهت که فقر و درد بی پایان ملت ما، مداوا شده نمی تواند تا بودجه وسیله اساسی تصمیم گیری ملی و وسیله اساسی عدالت اجتماعی، انکشاف متوازن و پیشرفت سریع نباشد. من واقعا از پیش شما تشکر می کنم به یکی از وظایف عمده را که قانون اساسی به شورای ملی افغانستان و خاصتا به ولسی جرگه افغانستان داده شروع کردیم.

موضوع دوم ما، مشکل فرصت در بحث بودجه است. عرض اول من خدمت شما این است که حداقل صد مملکت دنیا است که مشکل جدی مصرف بودجه را دارند و این درد تنها از ما نیست من از زیادتر از۱۴۰ مملکت را بررسی کردم و ۱۰۰ مملکت اش مشکل جدی مصرف بودجه دارند. مخصوصاً بحران اقتصادی ۲۰۰۸ دنیا را اگر بیبینید عین پروگرام ها از طرف ممالک مختلف روی دست گرفته شد و تعداد محدود بودند که اهداف خود را تکمیل کردند، اما اکثریت در یک حلقه خبیثه بند ماندند که من تفصیلات آنرا خدمات شما ارایه می کنم.

این صد مملکت بودجه عادی خود را روز به روز زیادتر کرده می توانند و در مصرف بودجه انکشافی خود مشکلات بنیادی دارند. بعضی شان شصد سال و بعضی شان چهل سال و بعضی شان بیست سال و بعضی شان ده سال نتوانستند که مصرف کنند و این علت نیست که اینها ممالک عقب مانده استند. امریکا به تمام عظمت خود بعد از سال ۲۰۰۸ نتوانست پنجا کیلومتر خط آهن ایجاد کند در حالیکه هدف رئیس جمهور اوباما این بود که زیر بنای امریکا را به صورت بینادی تغییر بدهد. مصرف شفاف بودجه یک بحث سرتاسری است. بل مقابل ده تا چهل مملکت دنیا توانسته اند این مشکل را حل کند و در این ممالک بودجه وسیله عمده ایجاد دیدگاه ملی، تحرک اقتصادی و همبستگی ملی شده است.

در این ممالک طور مثال سنگاپور یک نمونه، و کانادا یک نمونه دیگر است. پارلمان کانادا و صدارت کانادا شش ماه پروسه بودجه را پیش کردند تا چند هزار پروژه را دفعتا مصرف کنند و در صد روز، نود فیصد از اهداف خود را بدست آوردند. برعکس در ایالات متحده امریکا کانگرس شان و ریاست جمهوری شان در یک کشمکش آمدند و نتوانستند پول اساسی را برای زیربنا مصرف کنند و در جای های دیگر بود و نتیجه اش پیشرفت بطی است.

مشکل خاص ما در قمست بودجه چیست؟ وابستگی ما به بودجه غیر اختیاری، در بودجه اختیاری مقدار صلاحیت ما درست است، اما در بودجه غیر اختیاری صلاحیت ما نهایت محدود است. وزیر صاحب اقتصاد، وزیر صاحب آب و برق و تمام وزیر صاحبان سکتوری، زراعت، ترانسپورت و تحصیلات عالی، همه برای شما گفته می توانم.

دلیل این چست؟ ما در چهارده سال بعد از سال ۲۰۰۱ تحلیل موانع و مشکلات ساختاری خود را به صورت شفاف انجام ندادیم. گفتمان را که شما حالا شروع کردید در آن وقت انجام نشده بود. ما مالکیت پروژه ها را نداشتیم، آمدیم و اتکاء کردیم که قرارداد های بین بین المللی یا انجو ها بیایند و هر نوع کار را که انجام می دهند و بعد از آن به دست آنها بود و یک گفتمان ملی و واقعی راجع به اهمیت بودجه و ضرورت اصلاحات سرتاسری برای تطبیق آن روی دست گرفته نشده بود. این گفتمان را ما و شما سال گذشته و حالا روی دست گرفتیم.

وزارت به وزارت و اداره به اداره، کابینه به صورت کل، شورای وزیران که جناب داکتر صاحب به صورت دوامدار بالای این توجه کردند این زیر دست است.

اصل مهم در بودجه چیست؟ موفقیت مصرف بودجه در هر سال بودجوی، انعکاس دهنده پنج تا ده سال قبل از آن می باشد. این را تکرار می کنم، سال بودجوی را شما معیار گرفته نمی توانید.  این مثل عمر و تجربه است. طفل پنج ساله بار مرد بیست و پنج ساله را بالا کرده نمی تواند. بنابرین، سابقه زنده است. پنج یا ده سال پیش چی کردید، تعیین می کند که امسال چه مصرف کردید، چه را تطبیق کرده می توانید، ازین جهت ضرورت است که ببینید.

خدمت تان عرض کنم که همیشه جناب وکیل صاحب ها را مردم های مختلف می گویند که این پروژه و یا آن پروژه آماده است، پول بدهید.

جناب وکیل صاحب های محترم! پروژه ها آماده نیست. از وزیر صاحب آب و برق پرسان کنید، وزیر صاحب چند پروژه داشتی وقتیکه آمدی وزیر شدی؟ بیست و نه بند را که ما روی دست گرفتیم زحمت اش ره.

وزیر صاحب شهر سازی! چند پروژه آماده داشتی؟

وزیر صاحب مهاجرین! چند شهرک زیر کار بود؟

به این اساس یک مملکتی که آماده گی داشته باشد، صد ها پروژه آماده داشته می باشد.  این آماده گی در گذشته موجود نبود، حالا من میایم بالای یک قسمت مسایل بنیادی، حد اقل باید مشکلات بنیادی تفکیک شود، و من خدمت تان یک به یک عرض می کنم.

مسئله اول، تفکیک ظرفیت وزیر، و وزارت است، بهترین وزیر را مقرر کنید اگر وزارت ساختار واضح و ظرفیت واضح نداشته باشد، وزیر وزارت را حرکت داده نمی تواند، دیگر ضرورت واضح است که بین مسایل ساختاری وزارت ها و صلاحیت و مسوولیت وزیر صاحب ها، یک تفکیک واضح صورت بگیرد.

دوم: تداخل وظیفوی در ادارات ما و عدم تشخیص وظایف اساسی وزارت های ما بیحد است. من یک مثال زنده را خدمت تان عرض می کنم، آیا زیاد ترین توجه وزارت ها سر ساختمان نبوده؟ وزیر صاحب تحصیلات عالی باید لیلیه ها را خلاص کند، وزیر صاحب صحت عامه باید شفاخانه ها را خلاص کند. بنا برین تداخل وظیفوی، در داخل از یک طرف است بین وزارت ها وبین ادارات.

دوم، کار های اساسی وظایف و یکی از مشکلات بنیادی را که داکتر و همکار های ما تشخیص کردیم، وظایف معیین صاحب ها واضح نیست. وظایف معیین صاحبان به همکاری شورای ملی افغانستان از نگاه تخنیکی و اداری باید تشخیص شود، و هم چنین وظایف رئیس صاحبان و غیره.

امروز باید به یک حقیقت تلخ اعتراف کنیم، پنج تا ده فیصد اراکین وزارت ها بار نود فیصد دیگران را در شانه های خود حمل می کنند.  و زحمات ازین پنج تا ده فیصد، باید دیده شود، بخاطریکه مشکلات ساختاری داریم. برادران! کسی جواب داده می تواند؟

از شصت فیصد زیاد تر اداره های ملکی افغانستان فارغ التحصیل های صنف دوازده استند، اگر طرح اساسی نباشد، کار یابی اینها را ما چطور تأمین می کنیم؟ باید بحران اجتماعی بوجود بیاید.

و این ضرورت واضح است که این مساله را به صورت اساسی ببینیم.

وزیر صاحب معارف! چند نفر از معلم صاحبان تان فارغ صنف دوازده است؟

(جواب وزیر معارف: شانزده هزار نفر.)

سوم: مشکلات پروسه سی بی آر است. اصلاحاتی که روی دست گرفته شد، در حقیقت، یک مساله بسیار پیچیده بود. ما این را سر تا آخر بر رسی کردیم. وزارت محترم زراعت و وزارت محترم اقتصاد بسیار موفقانه این را انجام دادند، اما وزارت محترم زراعت بعد از سیزده ماه یک نفر را نتوانسته بودند انتخاب کنند.

پروسه سی بی آر به یک سلسله امتحان گرفتن، اگر یک نفر از خواهران و برادران شکایت می کرد، شش ماه پروسه استخدام معطل می بود. ما پول داریم، ظرفیتی را که وزارت ها داشتند، وضرورت ازین است که هشتصد نفر در مرحله اول و دو هزار چهار صد نفر بعد به صورت شفاف مقرر شوند، اما مشکلات کاغذ پرانی بیحد زیاد  بوده است. و این مشکلات زیر حل است.

موضوع چهارم، از بنیادی ترین موضوع های ما است. سیستم پروژه سازی، سیستم پروگرام سازی وبسته پروگرام ها.

حلقه نجیبه چیست و حلقه خبیثه چیست؟ حلقه خبیثه این است که قرار دادی قرارداد را می گیرد و هیچ نوع تعهد به عملی کردن پروژه ندارد. و قرار داد را دو باره به قرار دادی های دیگر می دهد، بار ها این را در گذشته دیده بودید یانه؟

وزارت انکشاف دهات چرا مصرف کرده بود؟ وزارت محترم صحت عامه چرا مصرف کرده بود؟ از خاطری که این دو وزارتی است که پروگرام های ملی دارند.

هر نوع انتقاد داشته باشید، سر ازان هم پول حرکت می کند. چون یک بسته واضح پروگرام شد، اما پروژه به پروژه اگر بروید، مشکلات جدید داریم. و در تدارکات در گذشته ما هفتاد و سه جلسه تدارکات را پس میاییم سرش، که شخصاً مدیریت کردیم. از وزیر صاحب اقتصاد پرسان کنید در هشت ماه اول، هر بار می گفت چرا ما اینجا نشسته ایم.

وزیر صاحب عدلیه، جناب داکتر صاحب، وزیر مالیه.

مسله پنجم، حلقه نجیبه اینست که پروژه برای عملی شدن است، تقسیم اوقات آن به صورت واضح و منظم ساخته شده است.

تا حال اکثریت مطلق وزارت های ما، قادر به این نشدند که یک پروگرام واضح مدیریت پروژه ها را به وقت و زمان ترتیب کنند. دلیل چیست، دلیل این است که از یک بودجه غیر اختیاری می آمد. واحد های بین المللی از ده تا بیست و پنج واحد بین المللی از اداره های ما به صورت موازی وجود دارد.

بعضی وزارت ها استند که یک منزل شان کاملاٌ از مشاورین بین المللی گرفته شده است.

این حلقه نجبیه نیست، بلکه حلقه خبیثه است.

مسله پنجم، سیستم معلوماتی است. هیچ کس برایتان گفته نمی تواند که واقعاً چند مکتب دارین، درحال ایجاد استند. صدها مکتب را زیر غور جدی گرفتیم تا بالاخره تعیین شود.

ادعایی که وجود داشت، یک قسمت زیاد آن بعد از بر رسی، یک قسمت کوچک واقعی برامد، و یک قسمت آن مشکلات اساسی بود، هشتاد فیصد تا نود فیصد تکمیل نشده بود، اما احصائیه منظم وجود نداشت.

شما وکیل صاحبان ولایات استید، می فهمید که در ولایت تان چند پروژه زیر کار است؟

و حرکت ازین ها چگونه است، یعنی مشکل اساسی شما همین نیست که همین سوال را دارین. و مالکیت و ظرفیت نهایت پائین بود. مالکیت ازین خاطر که پروژه اگر از بیرون تمویل می شود، پروژه به آنها تعلق دارد. ما تنها وسیله ازین هستیم که در وزارت  های زیر بنایی و غیر وزارت ها.

مسئله هفتم: از ده نفر زیاد تر نداریم که مدیریت پروگرام ها و پروژه ها را به صورت اساسی بفهمد. عرض من در این است که تحصیل، ماستری، دکتورا و اینها بدون تجربه مدیریتی پروژه ها نتیجه نمی دهد. افرادیکه این را یاد دارند، فضل خداوند در مملکت وجود دارند، باید به صورت اساسی تشخیص شوند، دفعتاً با تحصیل کار را انجام داده نمی توانیم و تجربه و تحصیل باید ممد یکدیگر باشند که به صورت اساسی ما بتوانیم مدیریت را زیر دست بگیریم.

مشکل هشتم ما، سکتور خصوصی است و قراردادی های بین المللی می باشد. یکی از بزرگترین قرارداد های بین المللی وقتیکه یک سلسله سرک های بسیار اساسی ما را باید دیزاین می کردند و میلیون ها دالر برای شان از خاطر این دیزاین پرداخت شده، سرک ها را از روی نقشه گوگل ساخته بودند. جائیکه که قبرستان بود، جائیکه درۀ عمیق بود، در آنجا سرک را ساخته بودند، قیمت اش به آسمان میرسید. اگر بخش فواید عامه حرکت نکرده از خاطر این است که ما تمام این را از سر دیدیم. اگر این پول گزاف را ما میدادیم بدون بررسی مجدد سبا می آمدید و می گفتید، لعنت. دیگر ضرورت از این تا مدیریت داخلی ملی نباشد مشاورین بین المللی و قرادادی های بین المللی این مسئولیت را انجام داده نه میتواند. قسمت دیگه، تنها مشکلات دولت نیست، مشکلات سکتور خصوصی ساختمانی نهایت جدی است. وزیر صاحب اقتصاد همرای یک قسمت وزیر صاحبی سکتوری نشستند طبقه بندی واضح شرکت ها را به وجود آوردند که به اساس آن ما بتوانیم قرارداد کنیم. و وزیر صاحب شهرسازی قادر به این شدن که 2014 اپارتمان را در خلاص کنند در ظرف سه ماه که همرای تان قرارداد کرده بودند از خاطر قراردادی های را زیر نظارت واضح گرفتند. مگر مشکل سکتور خصوصی که همیشه میاید به شما شکایت میکنند، یک مشکل بنیادیست. تا یک طبقه بندی واضح نه داشته باشیم، تا یک سیستم نمره دادن واضح نداشته باشیم، این مردم ها را چطور اصلاح میکنیم.

کولای شو؟ خو بار بار نه دي راغلي. بندهای عمده ما را مطلق معطل نکرد. پاشتان، مچلغو و المار را ببینید و فردا باز چیغ تمام این ها بیرون می شود، وقتیکه تصمیم می گیرید این ضرورت است که وضاحت داشته باشیم. مسئله در چیست، بدون یک سکتور ساختمانی خصوصی قوی که خود را شریک دولت و ملت بداند، این کار ها را تنها از طرف دولت تنها انجام داده نمی توانیم. مقدار پروژه ها خواهر ها و برادر ها به آن به اندازه زیاد است که ما نمیتوانیم این را از راه سکتور دولتی انجام بدهیم. ضرورت واضح است، سرک قندهار- کابل هشت سال را نگرفت در دوران داود خان. امروز هشت سال منتظر شده میتوانیم به سرک های عمده خود و یا به بند های عمده خود. دیگر ضرورت واضح است که ما این را جمع بندی کنیم. مسئله نهم یک بررسی و تحلیل همه جانبه مشکلات ماست. من باز هم از شورای ملی تشکر میکنم که بحث را شروع کردید این بحث باید طبقه بندی شود مشکل به مشکل با راه حل بیائیم. از خاطریکه اگر با ملامتی رفتیم آن ظرفیت را که هم موجود داریم، زیر خطر می اندازیم. موضوع وحدت است، موضوع مشارکت سرتاسری است و راه حل مشکلات است تا ببینیم. طور مثال پیشنهاد داریم که تمام کسانیکه خود را انجنیر میگویند در افغانستان، بی طرفانه از طرف چند شرکت بین المللی بررسی شوند که ببینیم کدامش کدام ظرفیت را دارند. داکتر های ما همین مشکل را ندارد؟ خواهر و برادران! یعنی صد ها هموطن ما از خاطر نسخه غلط، سال ها مریض نشدند. دیگر ضرورت این است که شفاف صحبت کنیم که مشکلات ما چیست و راه های حل اش در چیست. موضوع نهم ما تدارکات است، در این بخش در سطح ملی واقعاً پیشرفت داشتیم. در سطح وزارت ها واحد های بودجوی هنوز مشکلات جدی داریم و طرح پیشهادی ماست که تمام ادارات تدارکاتی همزمان اصلاح شوند تا ما ببینیم افرادیکه در تدارکات بعضی ادارات کار میکنند ده چند معاش افراد دیگر را دارند و این ظرفیت باید به صورت کلی انسجام پیدا کند. مسئله دیگه تفتیش است که قطعیه پیش تان آمده اما خود تفتیش مشکلات جدی دارد. تفتیش و نظارت ما مشکلات جدی داریم  و همه این یک حلقه نجیبه را تشکیل میدهد. مسئله دهم عواید و منابع است. سال گذشته من میخواهم از تمام کابینه و از شورا ملی باز هم تشکر کنم در یک سال که هیچ نوع توقع اش نه بود عواید ملی افغانستان ۲۲ فیصد زیاد شد. این دستاورد آسان نبود و اگر این دستاورد نمی بود کنفرانس وارسا و بروکسل به این تعهدات نمی شد و امسال سه ماه پیش ازینکه بودیجه به ختم برسد تمام اهداف عواید ما عملی شد. اما موضوع اصل دیگر چیزی است. موضوع اصل خواهرها و برادران در این است که ما هنوز هم بودیجه عادی ما وابسته به کمک های بین المللی است. مانده بودیجه انکشافی ما و چیزی که ما میخواهیم سند که ما پیش کردیم اینست که سر پای خود باید ایستاد شویم و این یک حالی یک تمرکز اساسی را و توجه وکیل صاحبان محترم را به ازیاد عواید میخواهد. چشمه عایداتی همه باید داشته باشد. فشار سر گمرکات است. عواید و اقتصاد باید وسعت پیدا کند که ان شاءالله و تعالی سر این میاییم. و فساد معلوم دار است، یک مسئله ایست که به صورت اساسی همه ما و شما را رنج میدهد. موضوع چهارم من خدمت تان، خصوصیات ۱۳۹۴، چون قطعیه ۱۳۹۴ تحت بحث تان است من میخواهم به حیث یک فرد مسئول خدمت تان چند نقطه را تقدیم کنم. اول افغانستان انتقال چهار بعدی را در سال ۱۳۹۴ شروع کرد. انتقال امنیتی، انتقال اقتصادی، ۱۳۰ هزار افسر و سرباز بین المللی در این خاک بود. من واقعاْ افتخار میکنم، مردم باید قضاوت عادلانه کنند که اولاد صدیق این خاک اجازه نداند که خلاء ایجاد شود. نگهداشت وضعیت قبلی باید جنگ اعلام ناشده در اول و در ماه گذشته با یک جنگ اعلام شده، کمر هر حکومت دیگر را می شکستاند، اما این ملت قهرمان است و این ملت قهرمانی خود را ثابت کرده است.

دوم انتقال سیاسی بود، تشکیل حکومت وحدت ملی و دوام از این راه مدیریت انتقال سیاسی است. سوم انتقال اقتصادی بود. نه تنها ۱۳۰ هزار عسکر رفت همرایش در حدود۴۵۰هزار قراردادی بود که سکتور ترانسپورت را، سکتور خدمات را ، سکتور ساختمان را تحرک داده بود. سال اینده ان شاالله تعالی به ۴ فیصد رشد اقتصادی خواهد رسیدیم وبعد از او با همکاری شما زیاد خواهد شد.

مسئله دوم چه بود؟ آغاز کار اکثر اعضای کابینه جدید در وسط سال ۱۳۹۴ شروع شد. اینها در حقیقت نیم سال داشتند و بودجه قبلی را که خود شان تیار نکرده بودند باید مدیریت میکردند. مسئله سوم ، ایجاد دیدگاه خودکفایی بود. ما دیدگاه خودکفایی نداشتیم در گذشته. در سال ۱۳۹۴ ایجاد دیدګاه خودکفاییآمد، سند خودکفای را ما به کنفرانس لندن ارایه کردیم و تعهدات از یک کم چهل تعهدات که ما کرده بودم اکثریت مطلق ازین اجرا شد و یک به یک این تعهدات اګر اجرا نمیشد ما به وارسا و بروکسل رفته نمیتوانیستم.

چهارم تمرکز بالای پروژه های بزرگ و پروگرام های ملی صورت گرفت. چیزی که از شما شنیدم روزهای اول یاد تان است جناب عرفانی صاحب گفتید که از پروژه های خورد و کوچک و انجو اجرا شده خسته هستیم. بند سلما به اکمال رسید، بند کجکی به اکمال رسید. پروژه های بزرگ ملی بالاخره در حرکت است و یکی از دستآوردهای عمده وزیر صاحبان که من برای شان تبریکی میدهم جذب ۱،۲ میلیارد دالر سرمایه گذاری خصوصی است. این ۱،۲ میلیارد دالر که در چهار ماه ګذشته صورت ګرفت پیش از کنفرانس بروکسل به اندازه ۱۵،۲ میلیارد دالر برای ما ارزش دارد و مشخصه اش چیست؟

یک، قسمت زیاد از این در حدود ۸۰۰ میلیون دالر در بخش تولید برق است، برق ۱ تا ۲۰ سال میخواهد که یک کس سرمایه گذاری خوده بگیرید. دوم، قسمت زیاد از این از سرمایه گذاری افغان ها است و مسئله پنجم تاکید بالای فرهنگ حسابدهی و شفافیت است. عمده ترین انتقال که ما سروکار داریم حسابده و شفافیت است. مردم افغانستان خسته هستند، شما خسته هستید بحیث نمایندگان مردم. ششم ازدیاد عواید است. ازدیاد عواید حال کدام فیشن نیست یک چیز اساسی شش ساله ایجاد شده چون دنیا میخواهد بفهمد که بالاخره انجام این کار به کجا میرسد. هفتم یک بحث همه جانبه با تمویل کننده های بین المللی صورتگرفت. تنها من یک مثال برای تان میگویم دهها پروژه های بانک جهانی که پول مابین اش راکد مانده بود کنسل شد. ده ها پروژه های بانک انکشاف آسیایی هر کدام از این را زیر حسابدهی منظم گرفتیم تا تحرک بیاید. میلیاردها دالر عاطل مانده بود. وزیر صاحب مالیه از بانک آسیاسی ۲،۲ میلیارد است فعلاً که عاطل مانده است؟  ۴ میلیارد دیگر از بانک اسیایی است که ما باید اینرا حرکت بدهیم. و اګر منتظر باشیم که آنها حرکت بدهد و ما صاحب اش نباشم باز هم همان آش و کاسه میباشد.

هشتم اصلاحات دستگاه عدلی و قضایی بود بدون از این ما پیشرفت واضح کرده نمیتوانستم و مسئله نهم بسیار معلوم جنگ تحمیل شده بود. شمال افغانستان ۹ولایات شمالی افغانستان محراق جنگ نبود. تمام پروژه های که ما باید حرکت میدادیم از جنگ متاثر شد، در چهل روز گذشته هر شش قول اردو افغانستان همزمان با جنګهای بزرگ دست و پنجه نرم کرده است و به فضل خداوند و همت مردم ما پس شدیدترین حمله را در چهل روز گذشته جواب داده ایم، اما  تاثیرات امنیتی واضح است قراردادهای درجه اول بین المللی حاضر نیستند.

با این هم، موضوع دهم است. ما توانیستم که دوباره جامعه بین المللی را قناعت بدهیم که افغانستان به سرمایه گذاری وسط مدت و دراز مدت و همکاری قوی می ارزد، امروز خوشبختانه دشمنان افغانستان در انزوا استند و افغانستان باز محراق توجه شد. این موفقیت را به تمام ملت افغانستان و خاصتاً شورای ملی افغانستان را میخواهیم تبریک بگویم.

موضوع پنجم ام آینده است. اول تهداب گذاری همکاری بین الوزارتی است کارهای ما خواهرا و برادرا به یک وزارت خلاصه نمیشود اگر برق میخواهید شبکه برق را انتقال بدهید فکر میکنید یک وزارت انجام داده میتوانیش یا آبیاری را انجام میدهد همه ازاینها همکاری بین الوزارتی را میخواهد. دوم تمرکز بالای برنامه های ملی است. همینطور که همبستگی ملی اینالی به میثاق شهروندی بدل شد برنامه یکی بعد دیگر چون اینجا یک میکانیزم واضح میاید که مصرف صورت بگیرید و حسابدهی وجود داشته باشد.

سوم سرمایه گذاری بنیادی بالای پروژه سازی و مدیریت پروژه ها و برنامه هاست. امروز اگر برویم به یک مملکت که کمک نو می کند، می دانید چی می خواهند، می گویند همین ده پروژه ات که حاضر و آماده است که ما بررسی کنیم، همین را بدهید که از بین شان انتخاب کنیم. از دیدگاه خواهران و برادران ما مشکل نداریم، از نگاه پروژه و پروگرام ما مشکلات جدی داریم. شب و روز نشسته ایم تا این بندها را حرکت دهیم اما به آن آمادگی که معیارات بین المللی است، آماده نیستند. اما از خاطر حرکت مردم ما مجبور هستیم یک قسمت تصامیم بگیریم و این تصامیم را به صورت شفاف بگیریم.

چهارم محوری بودن بودجه است، تا بودجه محوری نشود و تمام مصارف و عواید در یک جامع نباشد، مملکت استقلال اقتصادی خود را تامین کرده نمی تواند و این ایجاب آنرا می کند که اصلاحاتی را که تعهد کرده ایم، بعد از این پول بدون اصلاحات نمی آید. تعهدات واضح هم همرای مردم خود کردیم، همه همرای شما و هم همرای جامعه بین المللی و از این جهت آواز رسای تان برای اصلاحات وسیع و ایجاد شفافیت نهایت ضرور است. از این جهت ما با پیشنهادات مشخص برای تهیه، ترتیب و مدیریت پروژه های ملی و برنامه های ملی خدمت تان می آئیم. چیزیکه از نتیجه بحث و گفتمان ملی ما رخ داده، حالا وزارت های ما محدوده ظرفیت خود را به صورت واضح می فهمند و برای تان گفته می توانند که این بار را برداشته می توانیم و این بار را نمی توانیم، این واقعیت نگری است و من از این استقبال می کنم اما مردم مصرف می خواهند و حالا راه های دیگری را جستجو می کنیم و این راه های دیگر را در حال جستجو کردن هستیم به وضاحت وقتیکه وزرای مالیه و اقتصاد برای تقدیم بودجه خدمت تان بیایند، همرای تان مطرح می کنند.

ششم، تقاضای من چیست؟ کابینه افغانستان قوام یافته است و مشکلات را درک کرده است، امید است اجازه بدهید که این قوام محکمتر شود، اساسی تر شود و مسئولیت کابینه، بحیث کابینه نه از وزیر به وزیر بلکه از کل کابینه همرای شورای ملی به یک وضاحت در چارچوب بودجه ۱۳۹۶ برسد. یک به یک زیر فشار گرفته نمی توانیم، تمام کابینه را به صورت اساسی زیر فشار بگیرید و ما مسئولیت جمعی را داریم که همه خود را مسئول بدانیم. دوم بررسی وزارت ها را به صورت بسیار شفاف و به صورت واضح همرای من و رئیس صاحب اجرائیه شریک کنید، ما از نزد تان این بررسی را می خواهیم و هیچ نوع مشکل وجود ندارد که بحیث رهبری می آید و یا بحیث کمیته می آید، بیایید به صورت شفاف چون ما و شما امید است واضح شده باشد که در دو سال گذشته همیشه مشوره کرده ایم و مشوره شما را ما همیشه لازم میدانیم. نقطه سوم تمام ملت افغانستان تحرک می خواهد، سمه ده که نه، زمان دارای اهمیت اساسی است، مخصوصاً پس از انتخاب رئیس جمهور نو امریکا در دو ماه آینده ما باید در این مملکت تحرک همه جانبه به وجود آوریم. قیمت تغییر کابینه در این وقت نهایت زیاد است، من واضح خدمت تان می گویم، چون تا فرد نو شروع کند به یاد گرفتن و تحرک پیدا کردن و مشکلات را درک کردن، این زمان گیر است. دیگر ضرورت است که واضح بررسی شود، اگر خدا ناکرده فساد باشد و یا سوء استفاده از صلاحیت باشد، او چیز دیگری است. اما مشکلات ساختاری را که در وزیر صاحب ها نبوده که حل کرده، باید عادلانه ببینیم. از طرفی ما تعهد واضح داریم که سر پروگرام های اصلاحی هر وزارت و هر واحد بودجودی ما به نتیجه می رسیم. شکل فعلی جوابگوی ضروریات مردم افغانستان نیست، مخصوصاً از لحاظ قرارداد به ولایت ها، وزارت های ما همرای ولایت ها قرارداد دارند که به صورت واضح چی را انجام می دهیم، باید انجام شود و ضرورت واضح داریم که این بررسی را انجام بدهیم. انکشاف متوازن ضرورت همه جانبه ملت ماست و همکاری اساسی هر سه قوه را ضرورت دارد. عدالت اجتماعی اما در عین حال تحرک اقتصادی را مردم ما می خواهند و در اینجا این تعادل را باید به صورت واضح به وجود آوریم که چطور مخصوصاً ده ولایت فقرترین و محروم ترین ما را و در  عین حال چهار قشر بسیار آسیب دیده ما را، مهاجرین ما در ده ماه گذشته اتمر صاحب برای تان گزارش داده میتواند، جناب داکتر صاحب، هشتصد هزار نفر از هموطنان ما دوباره به کشور ما آمدند. مسئله جذب مهاجرین ما ایستاده نمی شود، بیجا شده گان داخلی ما، معلولین، معیوبین و بازماندگان شهدای ما و کوچی های ما، اسکان کوچی ها فرمایش قانون اساسی است. این چهار قشر را برایش توجه کردن توجه بسیار زیاد می خواهد و ان شاالله تعالی انجام می شود. از این جهت خواهش اخیر من این است که قضاوت را می خواهید، اما قضاوت امید است عادلانه باشد. با درنظرداشت هم فرصت ها و هم مسئولیت پذیری.

پانزده اعشاریه دو میلیارد دالر تعهد گرفتیم. زیادترین مصرف را که در سال های گذشته انجام دادیم، یک اشاریه دو میلیارد دالر بوده در سال. این ضرورت به همکاری و بازنگری سرتاسری دارد. زه بیا هم لهټولو مننه کوم چې دا ملي بحث مو شروع کړ. هیله ده چې په ډیره ښه توګه پر مخ لاړ شو او ژمنه مو داده چې همیشه به ستاسې نظریاتو ستاسې فرمایشاتو ته په دقت غوږ نیسو او په ګډه به ان شاءالله تعالی د افغانستان ولس آرزوګانې ترسره شي.



یشه سن افغانستان،

زنده باد افغانستان،

تل دې وي افغانستان